maandag 15 februari 2010

Prof vertrouwt Google niet

Professor Siva Vaidhyanathan van de Universiteit van Virgina komt dit jaar met het boek ‘The Googlization of Everything’. Hierin waarschuwt hij voor de macht van Google en pleit hij voor een wereldwijd overheidsproject om informatie te ontsluiten. Een impressie en een reactie op zijn voorstel.

Begin februari verscheen een uitgebreid interview met Vaidhyanathan in Vrij Nederland. Ik vat zijn kritiek op Google samen in 3 punten:

1) Google houdt zich niet aan zijn missie. De zoekgigant zegt informatie te organiseren, maar is in essentie een advertentiebedrijf.

2) We vonden het OK dat Google het wereldwijde web zou indexeren, maar Google-auto's die door de straten rijden en foto's maken, daar hebben we niet voor getekend.

3) Google belooft altijd duidelijk te maken voor welke zoekresultaten betaald is en welke niet. Het is naïef om te denken dat het bedrijf hier principieel in zal blijven.

Met het eerste punt ben ik het wel eens: Google lijkt soms een soort charitatieve instelling, maar is dat natuurlijk niet. Ik denk dat Google's aanstaande vertrek uit China een eerste duidelijke voorbeeld is van een zakelijke afweging: als het zoveel gedoe is, dan maar geen informatie meer ontsluiten voor de Chinese bevolking. Jammer van de missie.

Internetcensuur is trouwens ook buiten China niet ver weg. Amerikaanse en Britse wetten zijn in de maak om mensen de toegang tot internet te ontzeggen als ze bestanden downloaden zonder te betalen. Aan de leiband van de entertainmentindustrie. De Fransen overwegen IP-adressen te blokkeren als er verdenkingen van kinderporno zijn.

Het tweede punt kan ik niet zoveel mee. Ik heb sowieso nergens voor getekend en ik hoef StreetView ook niet te gebruiken. Tot nu toe zijn verreweg de meeste hoofden en nummerborden netjes afgeplakt. Op klachten wordt, voor zover ik weet, snel gereageerd.

Op het derde punt moet ik de professor wel weer gelijk geven. Er zijn geen garanties dat Google de zoekresultaten waar voor betaald is zo zichtbaar onderscheidt van de 'gewone' (al zien veel gebruikers het verschil niet). Maar opnieuw geldt: er zijn andere zoekmachines. Het is alleen helaas zo dat de zoekkracht van de concurrenten lang niet zo sterk is als die van de Amerikanen.

Wat wil de professor dan tegenover de macht van Google stellen? Hij noemt het zelf 'The Human Knowledge Project', een gezamenlijk project van overheden van over de hele wereld om alle kennis en informatie te digitaliseren en beschikbaar te stellen voor iedereen.

Volgens de prof is het voornaamste verschil dat we overheden kunnen aanspreken op hun verantwoordelijkheden, terwijl Google geen publieke verantwoordelijkheid draagt.

Ik ben helemaal niet pessimistisch ingesteld, maar ik weet niet of we zoveel beter af zijn als de overheid alle informatie zou ontsluiten. Stel dat ze hier alleen de beste intenties mee zou hebben, dan nog ben ik er niet van overtuigd dat we de overheid zo makkelijk kunnen aanspreken.

Neem bijvoorbeeld het burgerinitiatief. Iedereen die 40.000 handtekeningen bij elkaar kan krijgen, mag een plan indienen dat bij de Tweede Kamer op de agenda komt. Het Algemeen Dagblad heeft uitgezocht dat er de afgelopen 4 jaar 16 plannen zijn ingediend. Slechts 3 hebben de Kamer gehaald.

Misschien is dit niet zo'n sterk voorbeeld, omdat de Tweede Kamer formeel de overheid controleert. Laat ik er dan dit over zeggen: het is volstrekt naïef om te denken dat de overheid niet net zo goed een belanghebbende is op allerlei terrein.

Daarom is de slogan 'onafhankelijk, dus betrouwbaar' bij "zorgportal" KiesBeter.nl ook zo'n onzin. De overheid is niet volledig onafhankelijk en als je beweert dat je dat wel bent, dan ben je daarmee nog niet automatisch te vertrouwen. Zo makkelijk gaat dat niet.

Mensen vertrouwen Google omdat het bedrijf ze relevante zoekresultaten biedt in een oogwenk. Het interesseert de gemiddelde Nederlander niet wat het beleid is van zo'n gigant. Zolang je vindt wat je zoekt ben je tevreden.

Ook de professor zal moeten toegeven: Google heeft het internet voorgoed veranderd met bruikbare en nuttige innovaties. Hij zegt het zelf: de overheid heeft een kans gemist en Google is in het gat gesprongen. Dat kun je ze niet kwalijk nemen. En ik denk niet dat de wereldwijde overheid Google nog kan achterhalen, laat staan overnemen.

Dit artikel is geschreven op persoonlijke titel.

Geen opmerkingen: