zaterdag 27 januari 2007

Beste filmpreviews (13): Jarhead


Titel: Jarhead
Regie: Sam Mendes
Genre: actie, oorlog, drama, komedie
Tijdsduur: 123 minuten
Verwacht: 12 januari 2006
Acteurs: Jake Gyllenhaal, Scott MacDonald, Lo Ming, Kevin Foster, Peter Sarsgaard, Damion Poitier, Riad Galayini, Craig Coyne, Katherine Randolph, Rini Bell, Dendrie Taylor, James Morrison, Arman Zajic, Brianne Davis, Jamie Foxx
Officiële website: www.jarheadmovie.com

Samenvatting

‘Jarhead’ volgt ‘Swoff’ (Jake Gyllenhaal) gedurende zes maanden in de brandende woestijn. Hier moet hij zich samen met zijn collega-mariniers, gek van angst en verveling, staande weten te houden in een land dat ze niet begrijpen, tegen een vijand die ze niet kunnen zien en strijdend voor een zaak die ze niet volledig kunnen bevatten.

Preview
Oorspronkelijke publicatie: 10 december 2005

Er zijn heel veel films gemaakt over oorlog. Veel van die films hebben een heel duidelijke anti-oorlog boodschap. Meervoudig Oscar-winnaar ‘Apocalyse Now’ (1979) van Francis Ford Coppola heeft wat dat betreft een trend geset. ‘Jarhead’ (2005), het nieuwste project van de talentvolle Britse regisseur Sam Mendes, weigert een standpunt in te nemen. De film gaat over de verveling van mariniers die opgefokt in het zand liggen te wachten op een gevecht dat nooit komt. Een film maken over verveling houdt natuurlijk het risico in van een saaie, vervelende film. Het lijkt erop dat Mendes en scenarioschrijver William Broyles Jr. in deze val zijn getrapt. Mendes’ sterke visuele gerichtheid en de onderontwikkelde personages zijn hier in belangrijke mate debet aan. EmanuelLevy.com is van mening dat de film kijkers en critici zal verdelen: “Deze zelfreflecterende, bijna surrealistische weergave van de Golfoorlog van 1991 is Mendes’ meest ambitieuze en problematische werk tot nu toe”.

Dat Sam Mendes een talent is heeft hij bewezen met ‘American Beauty’ (1999), dat vijf Oscars heeft gewonnen (naast nog eens drie nominaties), en ‘Road to Perdition’ (2002). Voor ‘Jarhead’ heeft Mendes samengewerkt met scenarioschrijver William Broyles Jr., die onder meer het verhaal en het script bedacht heeft van ‘Cast Away’ (2000). De film is gebaseerd op het gelijknamige boek van Anthony Swofford, een intellectueel die als vice-korporaal in het Amerikaanse leger heeft gediend in Saoedi-Arabië en Koeweit ten tijde van de Golfoorlog. Tot hij de rechten van zijn boek heeft kunnen verkopen, is Swofford professor geweest in de Engelse taal- en letterkunde. Swofford is het type soldaat dat op de plee Camus zit te lezen. Als hem in de film gevraagd wordt hoe hij bij het leger terecht is gekomen, antwoordt hij: “Ik ben verdwaald op weg naar de universiteit”.

Bij zijn eerdere films is al duidelijk geworden dat Sam Mendes met name op het visuele vlak zeer begaafd is. Zijn aandacht lijkt ook bij ‘Jarhead’ voornamelijk hier naar uit te zijn gegaan. De karakters zijn onderontwikkeld en gedragen zich bovendien verwarrend: “Swofford’s gedrag is een belangrijke bron van controverse, want hij stuitert van krankzinnigheid naar zelfgenoegzaamheid met een ontluisterend gemak”, schrijft een gebruiker van IMDB. “De troebele logica is ook van toepassing op zijn samenwerking met collega en scherpschutter Troy (Peter Sarsgaard), want de twee zijn dikke maatjes of bittere vijanden, al naar gelang de scène.” Helaas doet dit volgens CultureVulture.net echt afbreuk aan de film: “Stilistisch prachtig en gespeeld met overtuiging laat ‘Jarhead’ niettemin de kijker emotioneel onberoerd.”

Het script is hier ook debet aan. De verveling wordt zo’n twee uur neergezet en vervolgens zien we in 2 à 3 minuten wat er met de soldaten gebeurt wanneer ze terug zijn gekeerd naar huis. “Ik ben persoonlijk van mening dat ze een hoop van de nonsens overzee eruit hadden kunnen halen en zich meer kunnen richten op de levens van de mannen toen ze eindelijk naar huis terugkeerden. We komen er nooit achter wat er gebeurd is met die soldaat in die kist, al gok ik dat we daar allemaal wel een vermoeden van hebben” (Movies Made Easy). Digg.be deelt deze mening: “[Ik] had […] ook problemen met het einde, dat verbazingwekkend snel wordt afgehaspeld - zo snel zelfs, dat één van de hoofdpersonages sterft […], zonder dat ooit wordt verklaard hoe of waarom” (Digg.be).

‘Jarhead’ is volgens vele recensenten ook een film die je al eens eerder hebt gezien. Digg.be schrijft in dit kader: “‘Jarhead’ [is] een film die wat al te makkelijk gereduceerd kan worden tot de som van zijn invloeden: ‘Full Metal Jacket’, ‘Three Kings’, ‘Catch-22’ en ‘Apocalypse Now’. De openingsscènes en het gebruik van voice-over komen regelrecht uit Kubrick’s film, de visuele stijl uit ‘Three Kings’ en het concept van “eerst grappig, dan tragisch” uit ‘Catch-22’. We krijgen een scène waarin Jamie Foxx (als sergeant Sykes) God bedankt voor elke dag in het marinecorps – krék Robert Duvall in ‘Apocalypse Now’. Natuurlijk is het allemaal knap in beeld gebracht en onderhoudend, maar Mendes heeft het niet zelf bedacht.” Voor een goede film over de Golfoorlog verwijzen meerdere bronnen (onder andere New York Daily News, CNN) naar ‘Three Kings’ (1999) van David O. Russell.

De prestatie van hoofdrolspeler Jake Gyllenhaal wordt alom geroemd. Gyllenhaal heeft bekendheid gekregen door het merkwaardige, intrigerende ‘Donnie Darko’ (2001) (u weet wel - van dat konijn) en Roland Emmerich’s spektakelstuk ‘The Day after Tomorrow’ (2004). Jamie Foxx speelt ook een belangrijke rol. Hij is een veelgevraagd acteur sinds zijn samenwerking met Tom Cruise in ‘Collateral’ (2004) en natuurlijk zijn Oscarwinnende impressie van Ray Charles in ‘Ray’ uit hetzelfde jaar.

De muziek ten slotte is van Thomas Newman (met wie Mendes eerder heeft gewerkt bij ‘American Beauty’) en Tom Waits. Onder de trailer zit een spectaculair hiphopnummer van Kanye West dat een aparte vermelding verdient: ‘Jesus Walks’.

Geen opmerkingen: